Dok se danas obilježava Međunarodni praznik rada, veliki broj građana iz Banja Koviljača, Loznica, Zvornik i okolnih mjesta uputio se ka planini Gučevo kako bi dan proveo u prirodi.
Roštilji su zapaljeni, muzika odjekuje šumom, a graja izletnika čuje se na sve strane. Gučevo je i ove godine postalo jedno od glavnih okupljališta za prvomajski uranak – mjesto druženja, opuštanja i bijega od svakodnevice.
Međutim, iza ove slike veselja krije se i druga, tiša i često zaboravljena strana ovog prostora.
Na samom Gučevu nalazi se spomen-kosturnica iz Bitka na Gučevu, u okviru Prvi svjetski rat, u kojoj su sahranjeni posmrtni ostaci više od 3.000 poginulih vojnika. Riječ je o jednoj od prvih rovovskih bitaka na ovim prostorima, vođenoj 1914. godine između srpske i austrougarske vojske.
Uprkos tome, rijetki su oni koji danas zastanu ispred spomen-obilježja. Muzika se pušta u neposrednoj blizini kosturnice, roštilji se pale nedaleko od mjesta gdje počivaju stradali, a graja često nadjačava tišinu koja bi, po mnogima, trebalo da prati ovakav prostor.
Ovakve scene otvaraju pitanje odnosa prema istoriji i kulturi sjećanja i ponavljaju se godinama. Da li su izleti i proslave opravdani na mjestima velikog stradanja ili su stradanja zaboravljena u naletu novijih ili pak ostala zapostavljena životnim konforom.
Gučevo danas, više nego ikada, pokazuje sudar dvije stvarnosti – jedne okrenute zabavi i druge koja podsjeća na cijenu prošlosti.
Stradanje na Gučevo vezano je za Bitka na Gučevu, koja se odigrala u jesen 1914. godine, u okviru Prvi svjetski rat.
Borbe na Gučevu trajale su od septembra do novembra 1914. godine između srpske i austrougarske vojske. Ova bitka je ostala upamćena kao jedna od prvih rovovskih bitaka u Evropi, jer su obje strane bile ukopane u rovove na maloj udaljenosti, vodeći iscrpljujuće i dugotrajne borbe.
Prema istorijskim podacima, na prostoru Gučeva i njegove okoline poginulo je i ranjeno više hiljada vojnika. U spomen-kosturnici na Gučevu sahranjeni su posmrtni ostaci više od 3.000 poginulih vojnika, uglavnom srpskih i austrougarskih.
Uslovi borbi bili su izuzetno teški – vojnici su se suočavali sa hladnoćom, nedostatkom hrane i stalnim artiljerijskim napadima. Zbog konfiguracije terena i rovovskog načina ratovanja, gubici su bili veliki na obje strane.
Danas, spomen-kosturnica na Gučevu predstavlja jedno od značajnih mjesta sjećanja na stradanje iz Prvog svjetskog rata, i podsjetnik na cijenu koju su vojnici platili u tim borbama.